Altyapı işleri, inşaatın en dağınık ve en açık havada geçen kolu. Yol, köprü, tünel, içme suyu ve kanalizasyon hattı, enerji nakil kazısı: şantiye kilometrelerce uzar, çoğu zaman trafiğe açık yolun hemen kenarında ya da tam ortasında yürür. Çalışan sabahtan akşama iş makinesinin, geçen aracın ve havanın insafına kalır. Bu sayfada altyapı şantiyesinin başlıca risklerini, kazı-yol-köprü-tünel işlerinde gereken koruyucu donanımı ve etiketteki standartların anlamını anlatıyoruz.
Altyapı şantiyesinde öne çıkan riskler
- Araç ve iş makinesi çarpması: Trafiğe açık kesimde geçen araç, sahada geri manevra yapan kamyon, ekskavatör ve silindir. Operatörün kör noktası geniştir; çalışanın uzaktan seçilmesi hayati önemdedir.
- Kazı göçmesi ve düşme: Desteksiz hendek duvarı, şev kayması, açık kazı kenarı. Toplu koruma (iksa, şevleme, korkuluk) her zaman kişisel donanımdan önce gelir.
- Hava koşulları: Vardiya yağmurda, çamurda, rüzgârda ve kışın sıfırın altında geçer. Islanan ve üşüyen çalışan dikkatini ve kavrama gücünü kaybeder; hipotermi ve soğuk yanığı gerçek risklerdir. Yazın ise sıcak çarpması.
- El yaralanmaları: Boru, bordür ve parke taşı taşımada ezilme; demir ve kalıp işinde kesik; titreşimli el aletlerinde uzun vadeli dolaşım bozukluğu.
- Toz, gürültü ve egzoz: Asfalt frezesi, kırıcı, kompresör ve dizel makine. Tünelde havalandırma yetersizse maruziyet katlanır.
- Sıcak asfalt ve bitüm: Serim ve yama işlerinde 150 °C üzerindeki karışımla temas; cilt yanığı ve buhar.
- Düşen cisim ve çarpma: Köprü ve viyadük kalıbında üstten düşen malzeme; tünelde tavandan dökülen parça.
İş bazında koruyucu donanım
Trafiğe açık yol çalışması
Bu işin tek vazgeçilmezi görünürlüktür. Gündüz ve gece, her mevsim yüksek görünürlüklü giyim giyilir; yol kenarında Sınıf 2 asgari, gece ve hızlı trafikte Sınıf 3 gerekir. Yağmurda görünürlüğü kaybetmemek için reflektif bantlı su geçirmez giyim, kışın yine reflektif termal parka ve pantolon seçilir. Yelek, kalın montun altında kaldığında işlevini yitirir; dış katmanın kendisi görünür olmalıdır.
Kazı, boru döşeme ve hendek işi
Çamurlu ve ıslak zeminde delici cisme karşı tabanı korumalı, su geçirmeyen iş botları; boru ve bordür taşımada aşınmaya dayanıklı deri eldivenler ya da kaplamalı genel amaçlı eldivenler. Kışın kazı başında soğuk koruyucu eldivenler el becerisini korur. Hendek kenarında ve iş makinesi menzilinde endüstri bareti ve görünür giyim standart donanımdır.
Asfalt serim ve yama
Sıcak karışım ve bitümle temas eden ekip için ısıya dayanıklı eldiven, uzun kollu ve ayak bileğini örten iş elbiseleri, sıcak yüzeye dayanıklı taban. Asfalt dumanına karşı solunum koruması gerekir; bu ürün grubu kataloğumuzda henüz yer almadığından burada yalnızca riski hatırlatıyoruz. Finişer ve silindir çevresinde gürültü için işitme koruma kullanılır.
Köprü, viyadük ve tünel
Köprü kalıbı yüksekte ve açık havada yürür; kalıp ve demir işinde kesilmeye dayanıklı eldivenler, rüzgâra ve yağmura karşı katmanlı giyim. Tünelde ise ışık az, nem yüksek, toz yoğundur: reflektif giyim kapalı alanda da gereklidir, iş güvenliği gözlüğü ve baş koruması sürekli takılır. Yüksekten düşme riski olan noktalarda kişisel düşme durdurma sistemi zorunludur; bu grup kataloğumuzda henüz bulunmuyor.
Uzak şantiyede ilk yardım
Altyapı şantiyesi çoğu zaman şehir dışında, sağlık kuruluşuna uzak noktadadır. Araçta ve şantiye konteynerinde ilk yardım seti, ekip büyüklüğüne göre taşınabilir ilk yardım çantası ve kalp durması ihtimaline karşı otomatik eksternal defibrilatör bulundurmak, ambulansın ulaşma süresini telafi eden tek önlemdir.
Altyapı işlerinde karşınıza çıkan standartlar
- EN ISO 20471:2013+A1:2016 — yüksek görünürlüklü giyim; Sınıf 1/2/3 fon ve reflektif kumaş alanına göre belirlenir. Hangi sınıfın hangi yola uyduğu sınıf yazımızda.
- EN 343:2019 — yağmura karşı giyim; su geçirmezlik ve buhar geçirgenliği sınıfları, EN 343 rehberi.
- EN 14058:2017 ve EN 342:2017 — serin ortam giyimi ve soğuğa karşı takım; ısıl direnç ve hava geçirgenliği seviyeleri.
- EN 511:2006 — soğuğa karşı eldiven; konvektif, temas soğuğu ve su geçirmezlik kodları.
- EN 388:2016+A1:2018 ve EN ISO 21420:2020 — mekanik risklere karşı eldiven ve genel gereklilikler; EN 388 kodları.
- EN ISO 20345:2022 — güvenlik ayakkabısı; altyapıda su geçirmez S3/S7 ve delinmeye dirençli taban öne çıkar, işaretler rehberi.
- EN 397:2012+A1:2012 — endüstri baretleri; çok düşük sıcaklık (-20/-30 °C) ek işareti kış şantiyesinde önemlidir.
- EN 14404:2004+A1:2010 — bordür ve parke döşemede diz koruyucu; tip ve seviye.
- Göz koruma: EN 166:2001 geri çekildi, yerini EN ISO 16321-1:2022 aldı; işaretlerin okunuşu.
Etiketteki CE işareti uygunluk beyanıdır; kategori I, II ve III ayrımı ürünün hangi denetimden geçtiğini gösterir.
Altyapı işleri için ürün grupları
Kataloğumuzda altyapı şantiyesine yönelik ürünler şu gruplarda: yüksek görünürlüklü giyim, yağmurluk ve su geçirmez giyim, termal ve soğuk hava giyimi, iş elbiseleri, iş tulumu ve pantolonu, el koruma, ayak koruma, baş koruma ve endüstriyel ilk yardım.
Ayakkabı sınıfını ayakkabı seçim rehberi, eldiveni eldiven seçim rehberi ile seçebilirsiniz. Bina ağırlıklı işler için yapı ve bina, şantiyenin genel çerçevesi için inşaat, yol bakım ekipleri için yol bakım ve asfalt sayfalarına bakabilirsiniz.