"Kimyasala dayanıklı eldiven" ifadesi kulağa tek bir özellik gibi gelir; oysa koruma her zaman kimyasala özgüdür. Bir eldiven asitlere mükemmel dayanırken, bir çözücüde (örn. diklorometan) saniyeler içinde aşılabilir. Bu yüzden EN ISO 374-1:2016 — Tehlikeli Kimyasallara ve Mikroorganizmalara Karşı Koruyucu Eldivenler standardını doğru okumak kritik önemdedir.
Permeasyon ve geçiş süresi (en kritik kavram)
Standart, kimyasalın eldiven malzemesinden moleküler düzeyde geçiş süresini (breakthrough time) ölçer ve seviyeye çevirir:
- Seviye 1: > 10 dk · Seviye 2: > 30 dk · Seviye 3: > 60 dk
- Seviye 4: > 120 dk · Seviye 5: > 240 dk · Seviye 6: > 480 dk
Önemli: bu süre 23 °C'de, tam daldırma altındaki laboratuvar değeridir. Gerçek kullanımda sıcaklık, gerilme, aşınma ve kimyasal karışımları bu süreyi kısaltır. Geçiş süresini "güvenli kullanım süresi" değil, karşılaştırmalı bir üst sınır olarak okuyun.
Permeasyon ≠ penetrasyon
Bu iki kelime karıştırılır: Penetrasyon, sıvının delik/dikiş/gözenekten akarak geçmesidir (sızdırmazlık testi). Permeasyon ise sağlam malzemeden moleküler geçiştir. Bir eldiven sıvı geçirmez (penetrasyon yok) olabilir ama yine de permeasyona uğrayabilir.
Tip A / B / C ve test kimyasalları
2016 revizyonu, eski 3-kimyasallı işareti Tip A/B/C sistemiyle değiştirdi. Erlenmeyer (cam balon) piktogramının altında bir tip harfi ve geçilen kimyasalların kod harfleri yer alır:
- Tip A: en az 6 test kimyasalında ≥ 30 dk (Seviye 2)
- Tip B: en az 3 kimyasalda ≥ 30 dk
- Tip C: en az 1 kimyasalda ≥ 10 dk (Seviye 1)
Test paneli 18 kimyasaldır ve her biri bir harfle kodlanır (A: metanol, B: aseton, F: toluen, K: %40 sodyum hidroksit, L: %96 sülfürik asit… gibi). Eldivenin etiketindeki harfleri işyerinizdeki gerçek kimyasalla eşleştirin — listede olmayan bir kimyasal için koruma doğrulanmamıştır.
Mikroorganizma işareti: biyotehlike ve VIRUS
Kimyasal piktogramı (Erlenmeyer) ile mikroorganizma piktogramı (biyotehlike) ayrı testlerdir. Biyotehlike sembolü tek başına bakteri ve mantara karşı korumayı; altında "VIRUS" yazısı varsa ayrıca virüslere karşı korumayı (ISO 16604) gösterir. VIRUS yazısı yoksa virüs koruması iddiası yoktur.
Özet ve seçim
Önce kimyasalı tanımlayın, sonra o kimyasalın harf koduna ve yeterli geçiş süresine bakın; "genel kimyasal eldiveni" diye bir kestirme yoktur. Seçenekler için kimyasal dayanıklı eldivenler kategorisine, eldiven tabanını anlamak için EN ISO 21420 yazımıza bakabilirsiniz.